Uit het onderzoek is vastgesteld dat mijn voorouders, en mogelijk de uwe, afkomstig zijn uit
Overijssel.
Zij oefenden het beroep van veenwerker uit.
De streek waar zij woonden en werkten:
In het begin van onze jaartelling was het lage deel van Noordwest - Overijssel een groot veengebied. In het jaar 900 waren de gronden aan de rand van de Steenwijker Kamp en het Land van Vollenhove waarschijnlijk onbewoond.
Na een zware stormvloed in 1170 wordt voor het eerst melding gemaakt van
bewoners in dit gebied.
Het zouden Monniken zijn geweest die hier het eerste turf groeven en ontdekten dat gedroogde stukken veen een goede brandstof was.
De naam van het buurtschap 't Klooster zou nog aan hun aanwezigheid herinneren.
Echter nooit is er bewezen dat hier een klooster heeft gestaan.
Rond 1290
moest een groep Flagellanten (Sint Maartensmannen), zich op last
van de Utrechtse Bisschop vestigen in een landstreek die het domein was
van wilde geiten, namelijk het woeste gebied achter Fulnaho (Vollenhove).
Deze Flagellanten (Sint Maartensmannen), was een godsdienstige secte, van oorsprong afkomstig
uit Italië, Frankrijk, Duitsland en Nederland.
De leden van deze secte droegen kruisen op hun kleren en zongen Gods woord.
In geestesvervoering geraakt kastijdden ze zich zelf en elkaar.
Het zijn deze Sint Maartenmannen ook wel Sint Maartenslieden genoemd,
waar de oorsprong ligt van de familienaam (de) Leeuw.
Voor meer informatie over deze Sint Maartensmannen :
Jacob Jans (Leeuw) mijn voormalig stamoudste tot augustus 2005 huwt op
13-02-1729 te Beulake met de weduwe Geesjen Bartels (Rozeboom)
Ook Beulake heeft een belangrijke rol gespeeld in onze geschiedenis.
Het dorp Beulake was een nederzetting in de moerassen van de Kop van Overijssel, waarnaartoe in de veertiende eeuw al een kerkpad 'Bodelaecke' vanuit Vollenhove liep. In 1665 was het een zelfstandig dorp met een eigen kapel.
De mensen in Beulake leefden dus van de turf die ze rondom hun dorp
uitgroeven en die voor een groot deel over de Zuiderzee naar Amsterdam
werd gevaren.
Zo bleef er steeds minder land om het dorp over.
Mede door hun turfafgraving ontstond een landschap met stukjes water (petgaten) en stukjes land ( de legakkers).

Turfafgraving Legakker Legakkersteupel

Slagkar Het vervoer van veen Veengereedschap
Omdat de vervening ongecontroleerd gebeurde in een tijd waar regelmatig overstromingen plaats vonden, sloegen de legakkers (die dus te smal bleken) weg.
In de grote storm van 1776 raakte Beulake onder de waterspiegel.
De bevolking is gevlucht naar de hoger gelegen kerk, waar het water steeg tot
ca. 1,5 meter.
Twee dagen later zijn ze gered en per boot naar Vollenhove gebracht.
Het water kreeg nadien de naam Beulakerwiede.

In latere tijd zijn vele gereedschappen en materialen opgedoken uit de Beulakerwiede en liggen thans tentoongesteld in het Overijssels museum in Zwolle.
Ook kunt u een deel van deze zaken aantreffen in het Duikersmuseum in Giethoorn.
De omliggende meren zoals: het Bovenwiede, Zuideinderwiede, Molengat, de Grote en Stille Belter, zijn allen ontstaan door turfwinning.
De kerktoren van het dorp bleef een halve eeuw boven water staan, doch deze
ging ook ten onder door een storm in februari 1825.
Schippers vertelden dat het te middernacht op de Beulakerwiede spookte, men licht onder water zag schijnen en zuchten hoorde.
Bij storm hoorde men de kerkklokken luiden.
Het dorpje Beulake zult u dus niet terug kunnen vinden op enige hedendaagse atlas.
De preekstoel van de
kerk is
overgebracht naar Vollenhove en staat in de
O.L. Vrouwenkerk.
Tot zover een deel van de voorgeschiedenis.
Een vaststaand gegeven is, aantoonbaar en gestoeld door actes, dat Jacob Jans (Leeuw), welke op 13-02-1729 te Beulake huwt met Geesjen Bartels (Rozeboom)
uit Wanneperveen de basis is van alle personen die in de namen-index voorkomen.
Zo u daar uw naam aantreft is er dus geen enkele twijfel over uw afkomst tot
deze Jacob Jans.
Doch ik wil met u terug van hem naar het jaar 1480, de Sint Maartenslieden en de naam Simon als nieuwe stamoudste.
De te overbruggen periode is 249 jaar, waar voorafgaand aan deze Jacob Jans (Leeuw) 7 generaties voorkomen tot de aangetroffen naam Simon.
En nu is er werk aan de winkel geachte lezer, zowel voor u als voor mij, waarbij ik u deelgenoot wil maken op welke wijze dit onderzoek is verricht en waardoor conclusies zijn getrokken om het voor u aanvaardbaar te maken dat de weg van 1480 naar het heden klopt.
Er is geen doop van genoemde Jacob Jans (Leeuw) aangetroffen.
De enigste zekerheid was dat zijn vader Jan moet hebben geheten.
Dit maakte het alles behoorlijk lastig en de oplossing heeft 15 jaar op zich laten wachten.
In het nabij gelegen Giethoorn wordt een familie Haxe aangetroffen, welke in tijd terug gaat tot ca. 1680, waar ene Jan Jans (Haxe) huwt met ene Willempje Jacobs.
Als kinderen zijn aangetroffen: Jan Jans, Luijte Jans, Timen Jans en een NN. Jans Haxe, allen geboren voor 1693. Hiervan zijn de 1e twee niet als gedoopt aangetroffen.
Binnen de vernoeming van deze bovenstaande kinderen zou binnen dit gezin
eerst een Jan Jans en als tweede kind een Jacob Jans (Haxe) moeten zijn geboren, vernoemd naar de vader van Willempje Jacobs.
Deze werd echter niet aangetroffen en de gerezen hamvraag is/was, kan mijn
Jacob Jans (Leeuw), welke als jongeman in 1729 huwt met de weduwe Geesjen Bartels, met een dochter Hendrickje Coops uit Geesjes 1e huwelijk, een zoon zijn geweest van Jan Jans (Haxe) en Willempje Jacobs.
Hij zou dan geboren moeten zijn in 1685 en op 43 of 44 jarige leeftijd als oudere vrijgezel huwen met een weduwe en kind.
Of hij moet geboren zijn tussen 1686 en 1690. 1690 is namelijk de eerst aangetroffen doopdatum binnen de Haxe familie. Hij moet dan geboren zijn na Luijte Jans Haxe ~1685.
Het zou dan ook verklaren waarom een deel van de kinderen van voornoemde Luijte Jans Haxe zich later, ver in 1700 , (de) Leeuw gaan noemen.
Dit alles zou prima passen binnen het plaatje. Het hiaat binnen de Haxes zou daarmee opgelost zijn en voor Jacob Jans (Haxe-Leeuw) waren ouders gevonden.
De vraag is dan "hoe bewijs je dat ". Het gaat hier om een aanname van zaken, welke op geen enkele wijze kunnen worden onderbouwd via documenten.
Reden waarom werd gevonden deze constructie los te laten, maar het geloof bleef dat tussen de Beulaakse Leeuwen en Giethoornse Leeuwen er een verband moest bestaan.
Onderzoek heeft verder uitgewezen dat in de naaste omgeving van Beulake en Giethoorn nog twee families de Leeuw voorkwamen, de ene uit kwam uit Ruinen en de andere uit Meppel.
Er is vastgesteld dat laatste beide families op geen enkele wijze verband kunnen hebben gehad met de Beulaakse en Giethoornse Leeuwen.
En dan komt.
In het register Hoofdenbevolking 1675 van Giethoorn wordt aangetroffen ene Jacob Luijtjes Leeuw, met 4 personen ouder dan 16 jaar.
Anders vertaald: man, vrouw en 2 kinderen ouder dan 16 jaar of man en 3 kinderen ouder dan 16 jaar, immers de vrouw kan voorafgaand aan 1675 zijn overleden.
De naam Jacob Luijtjes blijkt binnen de Giethoornse bevolking een unieke naam
te zijn binnen een onderzochte periode van 1626 tot 1700.
Uit het register Hoofdenbevolking van 1675.

Deze Jacob Luijtjes Leeuw moet een voorouder zijn van of de Haxes (deels later Leeuw) of de grootvader van mijn Jacob Jans Leeuw, hetgeen het meest voor de
hand ligt.
Zoekend naar de naam Jacob Luijtjes wordt het volgende aangetroffen :
1. Huwelijk op 14-11-1652 van Jacob Luijtjes en Trijne Beenen
2. Belijdenis in 1659 van Jacob Luijtjes en Trijne Beenen
3. Vurenregister 1675 - Jacob Luijtjes
4. Hoofdenbevolking 1675, Jacob Luijtjes Leeuw , met 4 personen ouder dan
16 jaar.
5. Vurenregister 1682 - Jacop Luijtis
6. Zoutgeld 1693 - Jacob Luijtjes Hij betaalt dan 10 stuiverszoutgeld en woont
aan de Zuider Kluft
Met mij zijn 2 andere onderzoekers het er over eens dat alle aangetroffen zaken
uit punt 1 t/m 6 betrekking hebben op dezelfde persoon en zijn wij allemaal tot de conclusie gekomen dat het hier moet gaan om de grootvader van Jacob Jans Leeuw.
Deze mensen zijn : de heer Klaas Kruithof, welke ruim 30 jaar lang onderzoek heeft verricht naar de totale Giethoornse bevolking, de heer Egbert Lantinga, betrokken binnen de familie (de) Leeuw en onderzoeker van diverse Giethoornse families.
Dit door ons vastgesteld te hebben wordt het volgende gevonden :
A. Doop/belijdenis op 26-12-1655 van Grietje Luitjes, met als vader Luijten
Jacobs.
B. Huwelijk in 08-05-1658 van Grijete Luijties en Wicher Luiten
Helaas zijn uit dit huwelijk zijn geen kinderen aangetroffen.
Deze naam Grietje Luijties of Grijete Luijties wordt verder op geen enkele manier verder/voorafgaand aangetroffen in de doop en trouwboeken van Giethoorn.
Periode 1626-1700.
Er vindt nu een samenvoeging plaats van de punten 1 en 2 van Jacob Luijtjes en de punten A en B van Grietje (Grijetje) Luiten/(Luijties). Toegevoegd met C,
1. Huwelijk op 14-11-1652 van Jacob Luijtjes en Trijne Beenen
2. Belijdenis in 1659 van Jacob Luijtjes en Trijne Beenen
A. Doop/ belijdenis op 26-12-1655 van Grietje Luitjes, met als vader Luijten
Jacobs.
B. Huwelijk in 08-05-1658 van Grijete Luijties en Wicher Luiten
Helaas zijn uit dit huwelijk zijn geen kinderen aangetroffen.
C. Gedoopt 16-12-1655 Philip Luitjen ( Giethoorn), olt omstreeks 25 jaar
Hieruit blijkt dat Jacob, Grietje en Philip's vader Luijte moet hebben geheten.
Daar vanaf 1626 geen andere Luijte als kandidaat-vader is aangetroffen om de ouder te kunnen zijn van deze 3 personen, mede gelet op de samenvallende data in een relatief kleine periode, hebben wij gemeend vast te mogen stellen dat dit 3-tal broers en zus van elkaar zijn.
De doop/belijdenis van Grietje brengt dus ons terug naar de naam Jacob Luijten
als vader van dit 3-tal.
Van deze 3 zijn alleen Grietje en Philip als gedoopt aangetroffen.
Terug rekenend in de tijd moet Jacob Luijtjes, gehuwd 1652, ca 1625 geboren zijn
en zijn vader Luijten Jacobs ca. 1600.
Onderstaand voor alle duidelijkheid een klein opzetje :
Overzicht 1.
Luijte Jacobs * ca 1600 en vrouw nog onbekend
zijn kinderen :
Jacob Luijtjes * ca. 1625, Philip Luijtjes * ca. = < 1630 en Grietje Luijtjes * < = ca. 1637
Dit als genomen uitgangspunt wordt in het protocol van de Sint Maartenslieden 1621-1641 het volgende aangetroffen :
Op pagina 56. recto het overlijden van ene Jan Flips in 1629, zijn broer is Henrick Flips. Een zus is Anne Flips te Giethoorn, vrouw van Luitjen Jacobs
Hierdoor is de vrouw van Luijte Jacobs gevonden. Dit brengt ons tot overzicht 2.
Overzicht 2.
Luijte Jacobs * ca 1600 en Anne Flips
gehuwd ca. 1625
hun kinderen :
Jacob Luijtjes * ca. 1625, Philip Luijtjes * ca. = < 1630 en Grietje Luijtjes * < = ca. 1637
Verder wordt in het protocol van de Sint Maartenslieden 1621-1641 het volgende aangetroffen :
Op pagina 39, recto wordt aangetroffen het overlijden van Jacob Rolofs, overleden
aan de Swarte Sluijs ( Zwartsluis ) op 16-06-1626. Als zonen werden genoemd Luitjen Jacobs en Pieter Jacobs.
Dit brengt ons tot overzicht 3.
Overzicht 3.
Jacob Rolofs * ca. 1570 en vrouw onbekend
zijn kinderen , doch mogelijk meer :
Luitjen Jacobs * ca. 1600 en Pieter Jacobs * ca. 1605
De hier gevonden Luitje Jacobs * ca. 1600 is hij die vermeld wordt in bovenstaande overzichten 1 en 2. Nu is dus ook zijn vader Jacob Rolofs * ca. 1570 getraceerd.
Verder wordt in het protocol van de Sint Maartenslieden 1621-1641 het volgende aangetroffen :
Op pagina 17, het overlijden van Marrichen in okt 1623 in de Swarte Cluft, vrouw van Rolof Jacob Simons, als zoon werd genoemd Jacob Rolofs, wonende Swarte
Sluis. Tevens werd genoemd Jacob Simons, zoon van een broer van Rolof Jacob Simons.
Hieruit valt af te leiden dat genoemde Jacob Rolofs * ca. 1570 uit overzicht 3 als vader heeft gehad ene Rolof Jacob Simons * ca 1540 en moeder Marrichje.
De genoemde Jacob Simons als zoon van een broer van Rolof Jacob Simons
moet dus Simon Jacob Simons hebben geheten.
Dit vaststellend kan er gezegd worden dat de vader van Rolof Jacob Simons en Simon Jacob Simons een Jacob Simons was * ca. 1510 en diens vader Simon moet hebben geheten * ca. 1480.
De optelsom van dit alles is dat ik met zekerheid van zaken u het volgende schema kan tonen.
| 1. Simon * ca.1480 |
zijn zoon :
| 2. Jacob Simons * ca. 1510 |
zijn zonen :
|
3. Rolof Jacob Simons * ca.1540 en Marrigje ........ ovl. okt. 1623 wonend in de Swarte Cluft. |
Simon Jacobs Simons * ca. 1540
|
hun kinderen :
|
4. Jacob Rolofs * ca. 1570 wonend 1623 in Swarte Sluis overleden 16-06-1626 in Swarte Sluis |
Jacob Simons, * ca. 1570 wonend 1623 in Suider Cluft genoemd bij ovl. van tante Marrigje |
kinderen van 4 : Jacob Roelofs * 1570
|
5. Luitjen Jacobs * ca 1600 en Anne Philips gehuwd ca. 1624 men woonde 1629 in Giethoorn |
Pieter Jacobs * ca. 1605
|
hun kinderen :
|
7. Jacob Luijtjes Leeuw * ca. 1625
gehuwd 14-11-1652 met Trijne Beenen voorkomend in het register Hoofdenbevolking 1675 met 4 personen > 16 |
Philips Luitjes * ca.< = 1630 + voor 1672 in Giethoorn gehuwd 30-12-1654 met Jantje Jans gehuwd 08-03-1656 met Beerte Roelofs
|
Grietje Luitjes * ca. < = 1637
gehuwd 08-05-1658 met Wicher Luitjes
|
De zoektocht naar de kinderen van Jacob Luijtjes Leeuw en de ouders van Trijne Beenen, waar hier de grote vraag is "kan Willempje Jacobs * ca. 1660, zij welke
huwt met Jan Jans Haxe een dochter zijn geweest van Jacob Luijtjes Leeuw
en Trijne Beenen".
Van Trijne Beenen zelf en de kinderen van haar en Jacob Luijtjes Leeuw zijn
geen dopen aangetroffen.
Dat er kinderen uit dit huwelijk zijn geboren getuige het register Hoofdenbevolking van 1675 uit Giethoorn met 4 personen > 16.
Een mogelijk geboorte van Willempje Jacobs binnen dit gezin moet dus worden gezocht door de ouders van Trijne Beenen te vinden en waarvan de moeder Willempje zou moeten heten, waarna Willempje Jacobs dan naar zou zijn vernoemd.
Onderzoek binnen de geregistreerde huwelijken van Giethoorn geeft
slechts 1 uitkomst, aangetroffen is het huwelijk van Beene Coops,
gehuwd 03-02-1627 met Willenij Hendricks.
Uitgaande van het huwelijk in 1627 zal Trijne Beenen zijn geboren tussen 1628/1630, hetgeen qua data uitstekend overeenkomt met haar huwelijksdatum in 1652 en de geschatte leeftijd van Jacob Luitjes Leeuw in 1625.
Daar Willempje Jacobs geschatte leeftijd ca. 1660 is, doch ook 1657 of 1658 kan zijn geweest, wordt er niet aan getwijfeld dat deze Willempje Jacobs (Leeuw), zij is die ca. 1680 huwt met Jan Jans Haxe.
Nadien zijn de volgende dochters van Jacob Luijtes Leeuw en Trijne Beenen aangetroffen, niet middels een aangetroffen doop, maar door een aangetroffen attestatie, huwelijk en belijdenis.
Dit zijn :
Luijtje Jacobs, waarvan in het aangrenzend gehucht Leeuwte het volgende wordt aangetroffen :

De vertaling is als volgt:
Attestatie gegeven nae Campen de 26 april 1674.
Gerrit Jacobs soon van Jacob Gerrits soldaat onder de Comp(agnie) van den Commandeur Westedener en Luijtjen Jacobs dogter
van Jacob Luijtjen in de Leeuwte.
Deze in bovenstaande acte genoemde Jacob Luijtjes moet hij zijn, welke is gehuwd met Trijne Beenen. Hij wordt in 1675 binnen Leeuwte niet aangetroffen in het register Hoofdenbevolking, doch wel in die van Giethoorn hetgeen betekent dat hij in 1674/1675 moet zijn vertrokken van Leeuwte naar Giethoorn.
De meest aannemelijke reden waarom in Hoofdenbevolking 1675 van Giethoorn hij zich Leeuw noemt is deze : Jacob Luijtjes Leeuw, dus van Leeuwte.
Door mij wordt aangenomen dat zo de naam Leeuw is ontstaan.
Vervolgens zijn onderstaande zaken aangetroffen :
Grietje Jacobs Leeu, welke op 25-11-1685 te Giethoorn huwt met ene Reinder Jans.
Trientjen Jacobs Leeuw, welke op 30-09-1701 belijdenis deed te Giethoorn.
Gelet op het patroniem Jacob en de achternamen Leeu en Leeuw maken het dat vastgesteld is dat zij dochters zijn van Jacob Luijtes (Leeuw) en Trijne Beenen.
|
Luijtje Jacobs gehuwd 1674 Gerrit Jacobs 1674 naar Campen deur uit voor 1675 * ca 1653/1654 |
8. Willempje Jacobs gehuwd ca. 1680 Jan Jan Haxe * < 1658
|
Grietje Jacobs Leeuw gehuwd 25-11-1685 Reinder Jans * < 1659 geen kinderen aangetroffen |
Trientjen Jacobs Leeuw belijdenis 30-09-1701 * na 1660 geen huwelijk aangetroffen |
Het is dit huwelijk van Willempje Jacobs (Leeuw) en Jan Jans Haxe, waaruit Jacob Jans Leeuw geboren moet zijn. Het feit dat er geen doop is aangetroffen doet daar niets aan af.
Ik ben de mening toegedaan dat Jan Jans Haxe in mannelijke lijn de feitelijk stamoudste is van de Leeuwenfamilie en de benoemde Simon uit 1480 de indirect stamoudste is waaruit de familienaam Leeuw is ontstaan.
Zo ik u niet heb kunnen overtuigen rest u als stamvader nog altijd Jacob Jans
Leeuw en stammoeder Geesjen Bartels, gehuwd 1729 in Beulake.
Met hen ga ik als onomstotelijk bewijs dan ook nu verder :
De naam is teruggevonden als Leeu, Leuv, Leuw en Leeuw, later de Leeuw.
Jacob Jans Leeuw (Leuw) vertrok in 1765 van Beulake naar Vollenhove.
Gelet op de eerste storm in 1765 neem ik aan dat het gezin (mee) daarom is verhuisd.
Tussen 1765 en 1766 verhuisde men naar Steenwijk en vervolgens van Steenwijk naar Oudehaske.
In 1769 ging men terug naar Beulake. Daarna ontbreekt elk spoor.
Het is niet ondenkbaar dat mijn/uw stamouders tijdens de storm van 1776 zijn omgekomen.
Jacob Jans kreeg drie kinderen, nl. Bartelt Jacobs, Jan Jacobs en Wijcher
Jacobs allen geboren in Beulake.
Bartelt Jacobs vertrok in 1775 van
Beulake naar Oudehaske (Fr), dus hij ging naar dezelfde
plaats waar zijn ouders, maar mogelijk ook hij zelf, tot hun vertrek in 1769
hadden gewoond.
Jan Jacobs blijft in
Overijssel en Wijcher Jacobs overlijdt als kind.
In Friesland werd in 1811 de familienaam Leeuw aangenomen door de zoon van Bartelt Jacobs, nl. Jan Bartels (Barteles).
Echter door verschrijvingen werd de naam veranderd in de Leeuw.
Zie overzichtskaart van gemeente Aengwirden, het gebied waar men woonde en werkte.
In Overijssel werd door Jan Jacobs eveneens de naam Leeuw aangenomen, evenwel een deel van de familie gaat vanaf de 4e generatie ook de naam de Leeuw dragen.
De namen Leeuw
en de Leeuw brengen ons heden ten dage terug naar dezelfde stamvader Jacob
Jans.
Tenslotte verwijs ik
naar een aantal boeken waarin de migratie van Noordwest-Overijsselse
veenwerkers naar het Friese laagveen-gebied wordt beschreven, alsmede de
strijd om hun bestaan.
1. "De Gietersen in Friesland " schrijver : Dr. Jochem Kroes
2. "De Deelen " schrijver : Tom Mercuur
3. "Opstand in de turf " schrijver : Kerst Huisman
(niet meer verkrijgbaar) - suggestie is de bibliotheek